Boekrecensie: Kortsluiting in mijn hoofd – over het beest dat psychose heet

Lifestyle, Taboes doorbreken

kortsluiting in mijn hoofd

De zomervakantie is vaak de periode van het jaar waarin veel gelezen wordt. Zo ook bij mij. Ik lees eigenlijk niet zo vaak boeken, maar tijdens de vakantie vind ik het heerlijk om een goed boek te lezen op het strand of aan het zwembad! Dit jaar kocht ik een nieuw boek dat ik toevallig bij de boekhandel zag liggen en me meteen erg aansprak: ‘Kortsluiting in mijn hoofd’ van Brenda Froyen. Ik las het in een recordtijd (voor mij althans ;-)) uit en wil er jullie vandaag graag wat meer over vertellen.

In haar boek vertelt Brenda hoe zij – als ‘normale’ vrouw en moeder van drie kinderen – verschillende psychosen kreeg en hoe zij ‘behandeld’ werd in de psychiatrie. Het boek heeft me van het begin tot het einde meegesleept en op sommige momenten erg geraakt. Ik denk dat ik nog nooit zo snel een boek heb uitgelezen. Mij als (bijna) psychologe (ja ja, ik heb mijn resultaten gekregen en ben overal door, nu alleen mijn Masterproef nog!) interesseert dit onderwerp natuurlijk heel erg, maar ik zou het boek echt aan iedereen aanraden! Ik denk dat iedereen er veel uit kan leren, zowel over wat een psychose juist is en hoe het er aan toe gaat in iemand zijn hoofd tijdens een psychose, als over hoe de psychiatrie met psychotische patiënten omgaat. Hieronder wil ik jullie graag wat meer over het boek vertellen en daarbij ook mijn mening erover delen.

Ten eerste vind ik het heel mooi hoe Brenda in haar boek het taboe rond psychosen en misschien wel psychische ‘ziekten’ in het algemeen doorbreekt. Ze geeft zichzelf volledig bloot, vertelt alle details, ook diegenen die niet altijd ‘in haar voordeel’ pleiten, én koos ervoor om zelf op de cover van het boek te staan. Ook schuift ze met haar boek de idee dat een psychose ‘alleen maar gekken kan overkomen’ van de tafel. Niemand in haar omgeving had ooit gedacht dat Brenda een psychose zou doormaken, ze was gewoon een ‘normale’ vrouw, een moeder van drie jonge kinderen, een docente aan de hogeschool. Ik denk dat je na het lezen van het boek overtuigd zal zijn dat het ook joú kan overkomen. Dat gevoel heb ik althans toch na het lezen van het boek. Ik geloof dat iedereen er kwetsbaar voor is. Ik weet vanuit mijn studie dat er hoogstwaarschijnlijk een biologische/genetische aanleg is voor het krijgen van een psychose, en dat het te maken heeft met een verhoogde dopaminespiegel in onze hersenen. Maar veel eenduidigheid is er nog niet in het onderzoek daarnaar. Bovendien is het zeker ook zo dat er een invloed is van stress. Zelf geloof ik vooral in dat laatste. In alle verhalen over psychosen die ik al gehoord heb, was er een stressfactor aanwezig bij het krijgen van de psychose. Ook bij Brenda. Zij was net bevallen van haar derde zoontje, terwijl ze eigenlijk stiekem heel erg had gehoopt dat haar derde kindje een meisje zou zijn. Ze ging snel na de bevalling weer aan het werk, wat heel zwaar was met twee kleine kinderen en een pasgeboren baby die ze overal mee naartoe nam. Bovendien ontdekte ze rond die periode ook dat er financieel het één en ander niet klopte op haar werk. Als vakbondsafgevaardigde  trok ze zich dit erg aan. Stilaan begon ze steeds meer verbanden te leggen en dacht ze dat ze een grote fraudezaak ontdekt had. De grens tussen de werkelijkheid en haar fantasie werd steeds vager. Volgens mij is een psychose in vele gevallen dus een soort van copingmechanisme, een manier om met stressvolle gebeurtenissen om te gaan. Men gaat de realiteit vervormen om het weer aan te kunnen… Ik heb er even wat meer info over opgezocht voor jullie, zodat jullie misschien beter kunnen begrijpen wat ik bedoel. Hoewel Brenda, net als vele andere mensen met een psychose, ook vaak gedachten had die haar helemaal niet hielpen om beter met stress om te gaan, maar haar net nog banger maakten…

kortsluiting in mijn hoofd
Brenda werd drie keer opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Ze heeft hier vooral erg negatieve en zelfs traumatische herinneringen aan. Ze werd drie keer enkele dagen lang vastgebonden op een bed in een isoleercel. Naakt, met enkel een ziekenhuisshort aan. Standaardprocedure, voor de veiligheid. Ook hier stel ik mij, net als Brenda zelf, grote vragen bij. Is dat dan echt elke keer nodig? Moeten mensen elke keer dagenlang opgesloten en vastgebonden worden in een donkere, prikkelarme kamer? Is het logisch dat men standaard meteen met de meest extreme maatregel begint? Dat vind ik alleszins niet… Brenda noemt het onmenselijk. En ik kan haar begrijpen. Ik kan me voorstellen dat mensen in een psychose soms heel erg agressief en gevaarlijk kunnen zijn, en dat hulpverleners zichzelf willen beschermen… en dat ze de patiënt tegen zichzelf willen beschermen. Maar moet dat echt altijd meteen op zo’n manier? Is het niet logischer om volgens het subsidiariteitsprincipe te werk te gaan, beginnen met de minst ingrijpende maatregel? En als men iemand dan toch opsluit voor de veiligheid, hoeft dat dan dagenlang te duren? En hoeft die persoon daar echt helemaal alleen te blijven, zonder menselijk contact, zonder iets te doen te hebben, zonder enige geruststelling? Men gaat er van uit dat het beter is om niet met mensen met een psychose te praten, omdat ze anders misschien nog gekkere ideeën krijgen. Maar krijgen ze niet net nog veel gekkere ideeën als ze plots helemaal alleen worden vastgebonden op een bed, in een klein kamertje dat ze niet kennen? Gaan ze dan niet helemaal flippen? Je zou voor minder… Zouden we hen niet beter proberen gerust te stellen, te troosten, te kalmeren? Misschien heb ik geen recht van spreken, want ik heb er zelf geen ervaring mee… En op basis van wat ik er allemaal over hoor wil ik ook liever niet in een psychiatrisch ziekenhuis gaan werken… Hoewel, misschien net wel, zodat ik het eens met mijn eigen ogen kan zien en dan pas écht een oordeel kan vormen. En zodat ik er heel misschien iets aan kan veranderen, al is het maar een klein beetje…

Buiten haar boek geeft Brenda ook verschillende lezingen en vertelt ze over haar ervaringen tijdens haar rondleidingen in het Dr. Guislainmuseum in Gent. Ze probeert haar stem zo veel mogelijk te laten horen en iets te veranderen aan de psychiatrische wereld. Voor diegenen die geen tijd hebben om het boek te lezen of eerst graag al een voorsmaakje willen, kan ik onderstaand filmpje aanraden. In dit filmpje vat Brenda het boek eigenlijk redelijk goed samen én geeft ze haar mening over hoe de psychiatrische zorg volgens haar kan verbeteren.


 Ga jij het boek lezen? En hoe denk jij over de psychiatrische zorg?

Dit vind je misschien ook leuk:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge

10 reacties op “Boekrecensie: Kortsluiting in mijn hoofd – over het beest dat psychose heet

  1. Ik denk dat dit zeker niet steeds nodig is en we dit daarom ook niet altijd doen. Meestal wordt een patiënt ook niet geïsoleerd zonder bijkomende sederende medicatie of al zeker niet zonder medicatie vijf-punts gefixeerd, men gaat ook niet perse fixeren, het kan zijn dat men vrij in de iso verblijft.
    Dit alles zal zeker anders gebeuren, als het anders zou kunnen in dat geval, maar op een moment dat een patiënt niet meer in staat is voor zijn eigen daden en bijvoorbeeld zou weglopen of dergelijke en dit een goeie behandeling in de weg staat is dit zeker nodig -> bijvoorbeeld op een open afdeling in afwachting tot gedwongen opname.

    Isoleren is natuurlijk, normaalgezien, steeds van korte duur en met strikte opvolging dwz camera en elk half uur naar binnen toe gaan e.d..

    Het woord prikkelarm, spreekt ook voor zich, ik weet dat mensen hier soms ook voldoening aan kunnen hebben. Aangezien er in hun beleving veel prikkels zijn.

    Ik ben er van bewust dat het ook nadelen en trauma’s kan veroorzaken maar soms kan het niet anders. Als je gewoon met een patiënt die een psychose doormaakt zou kunnen praten en zo ‘kalmeren’ zou dit zeker gaan maar je zal ook weten dat hun realiteitsbesef op dat moment soms ver te zoeken is etc.

    Ik snap Brenda haar verhaal zeker en vast maar ik spreek hier mijn eigen ervaring als verpleegkundige in een psychiatrische setting waarbij de iso misschien 2x per jaar kort wordt gebruikt..

    En natuurlijk iedereen heeft zijn mening he

    1. Bedankt voor je reactie. Ik kan er zelf niet echt over oordelen want ik heb het zelf nooit meegemaakt, zoals ik al schreef En ik begrijp inderdaad dat het heel moeilijk is als je in zo’n setting werkt, ik schrijf ook dat ik zelf waarschijnlijk niet zou weten wat te doen… Maar ik heb nu op korte tijd al 3 verhalen gehoord van mensen die opgenomen werden voor een psychose en alledrie werden zij meerdere dagen opgesloten in een isoleercel en hebben zij daar traumatische herinneringen aan… Dat vind ik gewoon heel jammer, en dan vraag ik me af of er voor die mensen echt geen andere mogelijkheid was.

      1. Inderdaad, dat kan zeker traumatische herinneringen teweeg brengen daarom dat het best zo min mogelijk wordt gebruikt. Das natuurlijk de keerzijde.

        1. Haha ja België is altijd wat achter denk ik Ach ja, ik oordeel niet te veel zolang ik er zelf geen ervaring mee heb, maar ik vond het boek van Brenda alleszins heel mooi, ook om een goed beeld te krijgen van wat iemand met een psychose allemaal meemaakt in z’n hoofd…